Kompletacja FEFO i wymagania sieci handlowych w logistyce mrożonek

Sieć handlowa przyjmuje mrożonki tylko wtedy, gdy do końca terminu przydatności zostało dość czasu. Kompletacja FEFO w mroźni musi więc odpowiedzieć na dwa pytania naraz: która partia jest najstarsza i czy ta partia w ogóle może pojechać do tego odbiorcy. Ten artykuł pokazuje cały proces wydania w Studio WMS.net - od zlecenia wysyłki, przez regułę odbiorcy i podpowiedź FEFO, po paletę SSCC, dokument WZ i cross-docking mrożonek.

Opisujemy rolę mroźni 3PL w systemie Studio WMS.net. Wszystkie ekrany pochodzą ze środowiska demonstracyjnego z danymi wymyślonymi. Szerszy obraz magazynu z kontrolowaną temperaturą daje strona system WMS dla mroźni i chłodni.

Kompletacja FEFO w mroźni w skrócie

Czego wymagają sieci handlowe przy dostawach mrożonek

Umowa dostawcy z siecią handlową zwykle określa, ile okresu przydatności musi zostać w chwili dostawy. Bywa to procent, na przykład 60 lub 70 procent okresu od produkcji do terminu. Bywa też stała liczba dni, na przykład 90 dni do terminu. Część umów stawia oba warunki naraz, a wymogi różnią się między odbiorcami i grupami towaru.

Dostawa, która nie spełnia wymogu, może zostać odrzucona na rampie odbiorcy. Wraca wtedy samochód, towar trzeba przyjąć ponownie, a dostawca ponosi skutki umowne, często kary za niezrealizowaną dostawę. Dla operatora logistycznego 3PL to także spór z właścicielem towaru o to, kto zawinił. Ogólne zasady mierzenia jakości usług opisuje strona o SLA w magazynie.

W mroźni ręczna kontrola jest trudna. Magazynier pracuje w rękawicach w minus 25 stopniach, a czas poza komorą jest ograniczony. Sprawdzanie dat na każdym kartonie i liczenie procentów w pamięci to prosty przepis na pomyłkę. Dlatego wymóg odbiorcy powinien działać w systemie, zanim karton trafi na paletę.

Wydanie od zlecenia do dokumentu WZ

Wydanie w mroźni zaczyna się od zlecenia wysyłki i kończy zatwierdzonym dokumentem WZ. Między tymi punktami system sprawdza wymóg odbiorcy, układa kolejkę FEFO i prowadzi magazyniera przez skany. Schemat pokazuje sześć kroków w kolejności, w jakiej wykonuje je zespół.

1. Zlecenie wysyłki. Kontrahent składa je w portalu albo kierownik w programie: odbiorca, termin realizacji, towar i liczba kartonów. Na zleceniu można też wpisać minimalną liczbę dni do terminu.
2. Reguła odbiorcy. System dobiera reguły dla kontrahenta, odbiorcy i grupy towaru i liczy dostępne kartony tylko z partii, które je spełniają.
3. Podpowiedź FEFO. Lista nośników z towarem, ułożona od najkrótszego terminu, z wykluczeniami i powodem przy każdym.
4. Kompletacja. Magazynier skanuje nośnik i kartony na terminalu albo kierownik skanuje kartony przy komputerze.
5. Paleta SSCC. Kartony leżą na nowej palecie wysyłkowej z własnym numerem SSCC. Paletę się waży, a system drukuje etykietę.
6. Wydaj. Przycisk zatwierdza dokument WZ. Gdy zlecenie nie jest skompletowane w całości, ekran ostrzega przed zatwierdzeniem.

Jak zapisać wymagania sieci w systemie WMS

Wymagania sieci handlowych dotyczące shelf life zapisuje kierownik mroźni na ekranie Wymagania odbiorców. Jedna reguła ma pięć pól. Konto kontrahenta widzi swoje reguły, ale nie może ich zmieniać.

Najostrzejsza reguła wygrywa

Do jednego zlecenia może pasować kilka reguł: ogólna dla wszystkich odbiorców kontrahenta i szczegółowa dla jednej sieci. System nie wybiera jednej z nich. Bierze najwyższy procent i najwyższą liczbę dni spośród wszystkich pasujących reguł. Dla jednego odbiorcy i jednej grupy towaru może istnieć tylko jedna reguła.

Minimalną liczbę dni można też wpisać na samym zleceniu wysyłki. Ten warunek działa niezależnie od reguł, więc pozwala zaostrzyć jedną dostawę bez zmiany umowy.

Jak system liczy procent okresu

Procent to dni od dziś do terminu podzielone przez długość okresu przydatności. Początek okresu to data produkcji, a gdy jej brak, data mrożenia. Gdy partia nie ma żadnej z nich, system liczy początek jako termin minus okres przydatności z kartoteki asortymentu. Bez tych danych partia nie spełni reguły procentowej, a komunikat prosi o uzupełnienie kartoteki.

W praktyce. Partia L-01 (dane fikcyjne) ma termin 30.04.2027 i datę produkcji 30.04.2026. Na 30.10.2026 zostało 182 dni z 365, czyli 50 procent. Wymóg 90 dni jest spełniony, wymóg 60 procent nie. Podpowiedź pokaże tę partię na czerwono z opisem „partia: 50%”, a skan jej kartonu zostanie odrzucony.

Zlecenie wysyłki liczy tylko pasujący towar

Gdy kontrahent składa zlecenie wysyłki w portalu, system liczy dostępne kartony z uwzględnieniem wymogu odbiorcy i minimalnej liczby dni ze zlecenia. Kartony ze statusem blokującym też nie są liczone. Gdy świeżego towaru jest za mało, kontrahent dostaje komunikat z opisem wymogu, zanim zlecenie trafi na magazyn. Samoobsługę zamówień w portalu opisuje artykuł o panelu klienta 3PL i zamówieniach w samoobsłudze.

Algorytm FEFO w magazynie mroźniczym

Algorytm FEFO w magazynie mroźniczym układa nośniki z danym towarem od najkrótszego terminu przydatności. Data mrożenia nie zmienia kolejności. Przy równym terminie najpierw idzie nośnik nienapoczęty, dzięki czemu w komorze nie przybywa napoczętych palet. Samą zasadę FEFO i jej różnicę wobec FIFO opisuje strona FEFO - first expired, first out.

Podpowiedź otwiera lupa przy linii zlecenia. Pokazuje trzy rodzaje wierszy:

• Priorytet N - nośniki, z których trzeba pobrać kartony, z liczbą w kolumnie Pobierz,
• później wg FEFO - towar dostępny, ale z dłuższym terminem,
• czerwona pigułka z powodem - nośnik wykluczony, na przykład termin minął, lokalizacja zablokowana, status blokujący albo wymóg odbiorcy.

Schemat poniżej pokazuje kolejkę dla zlecenia na 12 kartonów lodów do sieci z regułą 60 procent i 90 dni. Partia L-04 była mrożona wcześniej niż L-02, ale ma dłuższy termin, więc czeka. Dwie partie odpadają przez wymóg odbiorcy, jedna przez status jakościowy.

Ostrzeżenie czy odrzucenie

Nie każde odstępstwo od kolejki jest błędem. Bywa, że nośnik z priorytetu stoi za innym towarem albo jest trudno dostępny. Dlatego pobranie spoza kolejności FEFO jest dozwolone po świadomym potwierdzeniu. Twardo odrzucane jest tylko to, czego wydać nie wolno.

Statusy blokujące to między innymi pobrane próby do badań, zatrzymanie sanitarne i kwarantanna jakościowa. Zablokowanego towaru nie ma w podpowiedzi FEFO, a zwolnienie wymaga numeru dokumentu, na przykład wyniku badania. Szerzej o statusach pisze artykuł o identyfikowalności partii i kwarantannie w WMS dla mroźni.

Weryfikacja terminu przydatności na terminalu

Na terminalu kompletacja ma dwa tryby. Kompletacja wg zlecenia odkłada kartony na nową paletę wysyłkową z etykietą SSCC. Wydanie po kartonach wysyła kartony prosto z nośnika źródłowego, bez palety i bez ważenia.

1. Magazynier wybiera zlecenie cyfrą z listy. Rozpoczęta kompletacja tego zlecenia wznawia się sama.
2. Karta nad polem pokazuje podpowiedź FEFO: nośnik, gniazdo, partię, termin i liczbę kartonów do pobrania. Magazynier skanuje SSCC nośnika.
3. Skanuje etykiety kartonów. Licznik „Zeskanowano x / y KRT” pokazuje postęp, a po komplecie terminal wraca do kroku nośnika.
4. Gdy zlecenie jest skompletowane, przechodzi do ważenia palety.

Cały nośnik MIX wydaje się dwoma skanami jego etykiety SSCC. Do wydania trafiają wtedy wszystkie kartony naraz albo nic, gdy zlecenie nie potrzebuje któregoś z nich. Na ekranie komputera karton zeskanowany przez pomyłkę wraca na nośnik źródłowy przyciskiem w tabeli kartonów. „Zakończ” na terminalu w trakcie pracy zostawia kompletację w buforze, a powrót do tego samego zlecenia ją wznawia.

Od pierwszego pobranego kartonu system liczy czas poza chłodnią. Limit wynosi 20 minut dla lodów i 30 minut dla pozostałych grup, a można go ustawić osobno dla kontrahenta. Zasady liczenia opisuje artykuł o czasie poza chłodnią (TOR) w WMS.

Paleta wysyłkowa SSCC, waga i dokument WZ

Kartony z różnych nośników źródłowych trafiają na nową paletę wysyłkową z własnym numerem SSCC. Tworzenie wysyłkowych palet MIX z SSCC ma tę zaletę, że odbiorca dostaje jedną jednostkę z jednym kodem, a w systemie zostaje pełny skład palety: partie, terminy i daty mrożenia. Budowę numeru SSCC i jednostki logistyczne opisuje strona SSCC i jednostki logistyczne.

Po kompletacji wpisuje się wagę brutto palety. Pole tary może zostać puste, wtedy system bierze tarę palety EUR z parametrów. Zapis zamyka paletę i otwiera etykietę. Przycisk Wydaj zatwierdza dokument WZ.

Etykieta A6 zawiera numer SSCC czytelny dla człowieka i w kodzie GS1-128 (AI 00), wagę brutto w drugim kodzie (AI 3302) oraz tabelę zawartości z partią, terminem przydatności, datą mrożenia, liczbą kartonów i wagą netto. Można ją wydrukować z przeglądarki albo pobrać jako plik ZPL dla drukarki Zebra. Integrację ważenia z wagami opisuje strona integracja WMS z wagami.

Rotacja zapasu i terminy widoczne na regale

Rotacja zapasu w mroźni zaczyna się przed zleceniem. Kierownik widzi na widoku regału, gdzie leży towar z krótkim terminem, i może zawczasu zaproponować kontrahentowi wysyłkę do odbiorcy z łagodniejszym wymogiem. Widok regału w trybie Termin przydatności koloruje gniazda: ponad 90 dni, od 30 do 90 dni, poniżej 30 dni i przeterminowane.

Takie zestawienie to dobry punkt wyjścia do rozmowy z właścicielem towaru. Partia, której zostało 60 dni, nie pojedzie już do sieci z wymogiem 90 dni, ale może pojechać do hurtowni bez takiej reguły. Decyzję o odbiorcy podejmuje kontrahent, a system pilnuje, by na paletę nie trafiło nic, co narusza zapisany wymóg. Ogólne wskaźniki obrotu opisuje strona o rotacji towarów, a ewidencję partii i dat - strona o partiach produkcyjnych i datach ważności.

Cross-docking mrożonek bez odkładania do komory

Cross-docking mrożonek to przeładunek towaru, który od razu jedzie dalej. Nośniki przyjmuje się na rampę XD i wydaje bez odkładania do komory. Partie, terminy przydatności i daty mrożenia przechodzą z przyjęcia na wydanie bez zmian. Nie ma tu osobnych dokumentów - to zwykłe PZ i WZ oznaczone jako XD.

1. Przyjęcie CDP otwiera przyjęcie w trybie cross-docking, z lokalizacją na rampie XD.
2. Zatwierdź przyjęcie zatwierdza dokument PZ. Nośniki są na stanie rampy, a lista pokazuje „Na rampie: N”.
3. Opcjonalnie wybiera się zlecenie wysyłki tego kontrahenta. Towar spoza zlecenia system wyda poza zleceniem, z ostrzeżeniem.
4. Wydanie CDW przenosi wszystkie nośniki przyjęcia z rampy na dokument WZ.

Przy wydaniu do zlecenia system sprawdza minimalną liczbę dni wpisaną na zleceniu wysyłki. Gdy choć jeden nośnik ma krótszy termin, wydanie nie zostaje zapisane, a komunikat wskazuje nośnik. Towaru ze statusem blokującym nie da się przeładować. Czas spędzony na rampie liczy się do czasu poza chłodnią, tak jak przy zwykłym wydaniu. Model biznesowy i rodzaje przeładunku opisuje strona crossdocking w praktyce.

Czego system nie robi

• Nie zna treści umów z sieciami i nie liczy kar umownych. Reguły wpisuje kierownik na podstawie umowy.
• Reguła procentowa wymaga daty produkcji, daty mrożenia albo okresu przydatności w kartotece asortymentu.
• Pobranie spoza kolejności FEFO jest możliwe po potwierdzeniu. To świadoma decyzja magazyniera, a nie blokada.
• Przy przeładunku XD sprawdzana jest minimalna liczba dni ze zlecenia wysyłki i statusy blokujące. Reguła procentowa odbiorcy działa w zleceniu wysyłki i w kompletacji.
• Reguła odbiorcy działa, gdy zlecenie wysyłki ma wskazanego odbiorcę.
• Demo pokazuje działanie na danych wymyślonych. Wymogi realnych sieci trzeba przepisać z umów przy wdrożeniu.

Jak przygotować reguły przed startem

Reguły odbiorców działają dobrze tylko na dobrych danych. Przed startem warto przejść krótką listę kontrolną z kierownikiem wydań i właścicielami towaru.

1. Czy każdy kontrahent przekazał wymogi z umów z sieciami, z podziałem na odbiorców i grupy towaru?
2. Czy odbiorcy z umowami są w kartotece jako odbiorcy kontrahenta?
3. Czy partie mają przy przyjęciu datę produkcji albo datę mrożenia, a kartoteki - okres przydatności?
4. Czy asortyment ma przypisaną grupę towaru, jeśli wymogi różnią się między grupami?
5. Kto zatwierdza pobranie spoza kolejności FEFO i jak zespół o tym rozmawia?
6. Czy limity czasu poza chłodnią dla kontrahentów są takie same jak w umowach?

Pełne kroki obsługi ekranów zawiera instrukcja WMS dla mroźni, w tym strony o wymaganiach odbiorców i kompletacji na terminalu. Kontrolę dat mrożenia przy przyjęciu i jej związek z FEFO opisuje artykuł kontrola dat mrożenia i kompletacja FEFO w mroźni, a pracę mroźni usługowej dla wielu właścicieli towaru - mroźnia usługowa 3PL z wieloma depozytorami. Branżowe tło daje strona o programie magazynowym dla branży spożywczej.