Towary mrożone i schłodzone: czym różni się ewidencja w magazynie chłodniczym i w mroźni

Mrożonki leżą w magazynie miesiącami, towary schłodzone dniami, i ta różnica zmienia sposób ewidencji. Dla mrożonki liczy się górna granica temperatury i data mrożenia partii, dla towaru schłodzonego także dolna granica, bo nie wolno go przemrozić, a termin przydatności jest krótki. W Studio WMS.net każdy asortyment ma klasę temperatury z górną i opcjonalnie dolną granicą, a alarmy komór, czas poza chłodnią i norma ususzki zależą od klasy. Progi terminów są natomiast wspólne dla magazynu, więc towary o bardzo różnych okresach przydatności wymagają świadomego dostrojenia.

Cztery klasy temperatur i przykłady towarów

W języku potocznym „chłodnia” i „mroźnia” bywają używane zamiennie, a w ewidencji to dwa różne światy. Mroźnia przechowuje towar zamrożony, zwykle w temperaturze minus 18 °C lub niższej, a lody często głębiej. Magazyn chłodniczy trzyma towar schłodzony, czyli nieprzemrożony, w temperaturach nieco powyżej zera. Między nimi są strefy pośrednie, jak stanowisko ważenia czy rampa, w których towar spędza krótki czas.

Podane zakresy są rzędem wielkości. Wiążące wymagania wynikają z karty produktu, umowy z odbiorcą i przepisów, więc zakład powinien je zapisać w kartotece, a nie polegać na pamięci. W Studio WMS.net służy do tego klasa temperatury asortymentu.

Termin przydatności w dniach a w miesiącach

Najważniejsza różnica operacyjna dotyczy czasu. Mrożonka ma okres przydatności liczony w miesiącach, więc magazyn ma czas na planowanie wydań. Towar schłodzony ma go w dniach, więc każdy dzień w magazynie jest kosztowny, a kolejność wydań musi być pilnowana codziennie.

W WMS widać to w progach alertu terminu. Regał w trybie terminu przydatności koloruje gniazda zielono, żółto i czerwono według dwóch parametrów: alertu poniżej określonej liczby dni i zielonego powyżej drugiej wartości. W demo to 30 i 90 dni. Dla mrożonek są to rozsądne progi, ale dla towaru z kilkunastodniowym terminem wszystko byłoby żółte lub czerwone od przyjęcia.

Górna i dolna granica temperatury

Dla mrożonki liczy się właściwie tylko górna granica: ma być nie cieplej niż minus 18 °C. Dla towaru schłodzonego liczą się obie. Zbyt wysoka temperatura skraca przydatność, ale zbyt niska uszkadza produkt, bo nabiał czy warzywa przemarzają. System ewidencji powinien więc umieć opisać zakres, a nie tylko wartość graniczną.

W Studio WMS.net klasa temperatury asortymentu ma temperaturę maksymalną, wymaganą i wybieraną od minus 40 do plus 10 °C, oraz temperaturę minimalną, opcjonalną. Klasa decyduje, do których gniazd system pozwoli odłożyć towar. Alarmy komór reagują w obie strony: kokpit rozróżnia alarm „za ciepło” i „za zimno”, a komora o odchyleniu dostaje stan Odchylenie, a przy długotrwałym przekroczeniu Awaria. Tolerancja, po której powstaje alarm, to parametr, w demo plus minus 3 °C, wspólny dla komór.

Szczegóły monitoringu opisuje artykuł Monitoring temperatury komór chłodniczych w WMS.

Data produkcji, data mrożenia i numer zakładu

Dla mrożonki obok terminu przydatności istotna jest data mrożenia, bo potwierdza historię towaru. W Studio WMS.net partia ma dokładnie jedną datę mrożenia, zapisywaną przy pierwszym przyjęciu. Inna data przy kolejnym przyjęciu jest blokowana, a korekta wymaga powodu i zostaje w historii. Dla mięsa i ryb klasa temperatury może wymagać numeru zakładu (WNI), a opcjonalnie wpisuje się ubojnię i partię surowca.

Towar schłodzony nie ma daty mrożenia. Dla niego punktem odniesienia jest data produkcji. Reguły świeżości odbiorców liczą procent okresu przydatności od daty produkcji albo mrożenia, więc poprawne uzupełnienie jednej z nich jest warunkiem działania reguły. Zasady opisuje artykuł Minimalny okres przydatności wymagany przez odbiorców.

FEFO i wymagania odbiorców przy krótkich terminach

Zasada FEFO jest ta sama dla obu typów towaru: najpierw wychodzi partia z najkrótszym terminem przydatności. Różni się tolerancja na błąd. Przy mrożonce pomyłka kosztuje tygodnie zapasu czasu, przy towarze schłodzonym często cały okres przydatności. Dlatego FEFO przy towarze schłodzonym musi być egzekwowane przez system, a nie przez podpowiedź. Studio WMS.net wyklucza z wydania nośniki z partią po terminie i pokazuje powód w podpowiedzi, a wymóg minimalnego okresu przydatności odbiorcy działa w kompletacji. Zasadę FEFO opisuje też strona FEFO - first expired, first out.

Czas poza chłodnią zależy od towaru

Licznik czasu poza chłodnią (TOR) w Studio WMS.net liczy czas, przez który nośnik stoi w miejscu cieplejszym, niż wymaga towar. To definicja względna. Pole odkładcze o temperaturze dodatniej jest „poza chłodnią” dla lodów, ale może być zgodne z wymaganiami towaru schłodzonego. O tym decyduje klasa temperatury towaru i gniazda, a limity ustawia się dla grupy towaru i kontrahenta: w demo ostrzeżenie po 20 minutach i limit 30 minut, a dla lodów limit krótszy.

W praktyce oznacza to, że przy mieszanym asortymencie warto ustalić osobne limity dla grup towaru, bo wspólna wartość będzie za luźna dla jednych i za ostra dla innych. Mechanizm opisuje artykuł Czas poza chłodnią (TOR) w WMS.

Ubytki wagi i norma ususzki

Towar przechowywany długo traci masę. Dla mrożonek to ususzka, czyli ubytek wagi z powodu odparowania wody, który rośnie z czasem. Klasa temperatury w Studio WMS.net ma parametr normy ususzki, czyli dopuszczalnego ubytku wagi w procentach na miesiąc. Dla towaru schłodzonego, który leży krótko, znaczenie ubytków jest inne. Rozliczenie ususzek w usłudze 3PL opisuje artykuł Usługi chłodnicze w rozliczeniu 3PL.

Co ustawić w WMS dla mrożonek, a co dla towaru schłodzonego

Granice wersji demonstracyjnej

• Komory w demo to K1 (-25 °C) i K2 (-18 °C) oraz strefa ważenia +4 °C. Komory o dodatniej temperaturze dla towaru schłodzonego wymagają konfiguracji przy wdrożeniu.
• Progi terminu są wspólne dla magazynu, więc osobne progi dla towaru schłodzonego i mrożonego to temat wdrożeniowy.
• Odczyty temperatur w demo dopisuje generator, a prawdziwe czujniki klienta podłącza się przez API w ramach wdrożenia.
• Dane w demo są fikcyjne i codziennie uzupełniane przez generator.

Zakres wdrożenia dla magazynu z towarem schłodzonym i mrożonym ustala się indywidualnie. Warto go wcześniej opisać: listę klas temperatur, okresy przydatności grup towaru i wymagania odbiorców.

Jak zacząć: opis klas temperatur przed wdrożeniem

Zanim ktokolwiek skonfiguruje WMS dla magazynu z towarem schłodzonym i mrożonym, warto przygotować prostą tabelę. Zajmuje godzinę, a oszczędza tygodnie poprawek. Dla każdej grupy towaru zapisz pięć informacji.

1. Zakres temperatury przechowywania z karty produktu: górną i, jeśli dotyczy, dolną granicę.
2. Okres przydatności w dniach lub miesiącach, żeby dobrać progi alertu terminu.
3. Datę odniesienia: data produkcji czy data mrożenia, bo od niej liczą się reguły procentowe odbiorców.
4. Dopuszczalny czas poza chłodnią wynikający z wymagań towaru i umów z odbiorcami.
5. Wymagania identyfikacyjne: numer zakładu, partia surowca, atesty, jeśli dotyczą grupy.

Tabela staje się podstawą klas temperatur, limitów czasu poza chłodnią i progów terminów. Dobrze zrobiona pozwala od razu zobaczyć, które grupy da się trzymać w jednych ustawieniach, a które wymagają osobnej konfiguracji.

Podsumowanie

Mroźnia i magazyn chłodniczy różnią się czasem życia towaru, granicami temperatury, datą odniesienia i wrażliwością na pomyłkę. WMS powinien umieć to opisać: klasą temperatury z górną i dolną granicą, alarmami w obie strony, czasem poza chłodnią liczonym względem wymagań towaru, datą mrożenia dla mrożonek i datą produkcji dla reszty. Studio WMS.net robi to dla mrożonek w pełni, a dla towaru schłodzonego wymaga dostrojenia komór i progów.

Obejrzyj klasy temperatur i regał w trybie terminu na przykładowych danych: demo WMS dla mroźni.

Słownik pojęć: magazyn chłodniczy a mroźnia

Pytania i odpowiedzi: magazyn chłodniczy a mroźnia