# SSCC - co to jest i jak zarządzać paletami oraz jednostkami logistycznymi

> SSCC to osiemnastocyfrowy numer jednostki logistycznej. Poznaj budowę kodu, hierarchię sztuka-karton-paleta oraz agregację i deagregację opakowań w WMS.

Adres strony: https://magazyn.softwarestudio.com.pl/sscc-jednostki-logistyczne/

---

Numer SSCC pozwala jednym skanem zidentyfikować całą paletę, karton czy inną jednostkę logistyczną. Opisujemy, jak działa agregacja i deagregacja opakowań oraz jak system generuje numery zgodnie z prefiksem firmy nadanym przez GS1.
Numer SSCC pełni w magazynie rolę tablicy rejestracyjnej jednostki transportowej. Sam w sobie nie mówi, co jedzie na palecie - jest kluczem, pod którym system trzyma pełną specyfikację ładunku wraz z partiami i terminami ważności. Jeden skan zastępuje przeliczanie kartonów, a odbiorca zna zawartość dostawy, zanim pojazd podjedzie pod rampę. Miejsce tego numeru w całym procesie identyfikacji opisuje strona o [Auto ID w magazynie](/auto-id-w-magazynie/).

## Hierarchia opakowań od sztuki do palety

Zanim wyrób trafi na półkę, przechodzi przez kilka poziomów pakowania. Każdy z nich pełni inną rolę i jest identyfikowany inaczej. Zrozumienie tych zależności decyduje o tym, na jakim poziomie magazyn rejestruje ruch towaru.

| Poziom | Co obejmuje | Identyfikacja | Gdzie się skanuje |
| --- | --- | --- | --- |
| Opakowanie jednostkowe | Pojedynczy wyrób przeznaczony do sprzedaży | Numer handlowy GTIN, zwykle trzynasto- lub ośmiocyfrowy | Kasa w sklepie, kompletacja sztukowa |
| Opakowanie zbiorcze | Karton lub zgrzewka grupująca sztuki | Numer handlowy czternastocyfrowy albo własny numer jednostki | Kompletacja kartonowa, przepakowanie |
| Jednostka logistyczna | Paleta lub inny nośnik z wieloma kartonami | Numer SSCC | Przyjęcie, przesunięcie, załadunek |

Na poziomie sklepu liczy się szybki odczyt numeru handlowego pojedynczej sztuki. W magazynie operowanie na tym poziomie przy przyjęciu dostawy albo załadunku byłoby nieopłacalne. Numer jednostki logistycznej przesuwa punkt ciężkości operacji z pojedynczych wyrobów na całe nośniki, co skraca obsługę o rząd wielkości. Sam przebieg procesu opisuje strona o [przyjęciach towaru do magazynu](/przyjecia-towaru-do-magazynu/).

Jednostka nie musi być jednorodna. Paleta jednorodna zawiera jeden rodzaj wyrobu, paleta mieszana kilka różnych, z odmiennymi numerami handlowymi, partiami i terminami. Numer SSCC obsługuje oba przypadki tak samo, bo nie koduje zawartości, tylko wskazuje na nią w bazie. Kontrolę dat i serii w takiej strukturze rozwija strona o [partiach produkcyjnych i datach ważności](/partie-produkcyjne-i-daty-waznosci/).

## Jak zbudowany jest numer SSCC

Numer ma zawsze osiemnaście cyfr i jest niepowtarzalny w skali światowej. Niepowtarzalność zapewnia prefiks przyznany firmie przez krajową organizację GS1, bo tylko ta firma może budować numery zaczynające się od jej prefiksu.

| Element | Liczba cyfr | Rola |
| --- | --- | --- |
| Cyfra rozszerzenia | 1 | Nadawana przez firmę, zwiększa pojemność własnej puli numeracyjnej |
| Prefiks firmy GS1 | 7-10 | Numer przyznany przedsiębiorstwu, gwarantuje niepowtarzalność globalną |
| Numer seryjny jednostki | zmienna | Kolejny numer nadawany przez firmę; razem z poprzednimi daje 17 cyfr |
| Cyfra kontrolna | 1 | Wyliczana algorytmem GS1 z wagami 3 i 1, wykrywa błąd odczytu |

W systemie magazynowym numer powstaje automatycznie. Firma wprowadza raz swój prefiks do konfiguracji, a serwer przy każdej nowej jednostce podnosi numer seryjny i dolicza cyfrę kontrolną. Operator nie wpisuje nic ręcznie - pozostawienie pola pustym oznacza polecenie wygenerowania kolejnego numeru z puli.

Na etykiecie logistycznej numer występuje z identyfikatorem zastosowania 00. Ten przedrostek mówi skanerowi i systemowi, że osiemnaście cyfr po nim to numer jednostki, a nie numer wyrobu czy partii. Budowę takiej etykiety opisuje strona o [etykietach logistycznych GS1](/etykiety-logistyczne-gs1/), a szczegóły zapisu kodu - strona o [etykiecie GS1](/etykieta-gs1/). Pełną specyfikację numeracji publikuje [GS1 Polska w opisie standardu SSCC](https://gs1pl.org/standardy/sscc/).

Numer jednostki obok numeru wyrobu

Ten sam kod potrafi przenieść numer nośnika, numer handlowy zawartości, partię i termin ważności, każde pole opisane własnym przedrostkiem.

### Zasada ponownego użycia numeru

Numeru nie wolno wykorzystać powtórnie od razu po wysłaniu jednostki z magazynu. Standard GS1 wymaga odczekania co najmniej dwunastu miesięcy, a w branżach o długim cyklu obrotu zaleca się wydłużenie tego okresu. Powód jest praktyczny: dopóki paleta może wrócić w reklamacji albo pojawić się w rozliczeniu przewoźnika, jej numer musi wskazywać na jedną historię, nie na dwie.

## Agregacja i deagregacja jednostek w praktyce

Towar w magazynie stale zmienia formę organizacyjną. Kartony trafiają na paletę, paleta jest rozformowywana w strefie kompletacji, resztka wraca na regał. System musi nadążać za tymi zmianami, bo od tego zależy zgodność stanu z rzeczywistością.

### Agregacja opakowań

Agregacja polega na powiązaniu opakowań niższego poziomu z jednostką nadrzędną i zapisaniu relacji w bazie. W praktyce operator skanuje kod opakowania, uzupełnia partię, termin ważności i ilość, a następnie wskazuje otwartą paletę lub karton, do którego pozycja ma trafić. Jednostka pozostaje otwarta do momentu zamknięcia, więc skład można uzupełniać w trakcie kompletacji.

Efekt jest widoczny przy załadunku. Zamiast skanować pięćdziesiąt kartonów, operator odczytuje jeden numer palety, a system przenosi w bazie całą jej zawartość razem z powiązanymi partiami. Ten sam mechanizm porządkuje [wydanie magazynowe](/wydanie-magazynowe/) oraz łączenie zamówień opisane na stronie o [konsolidacji wysyłek](/konsolidacja-wysylek/).

Skład jednostki budowany skanem

Status otwarta lub zamknięta rozstrzyga, czy do jednostki można jeszcze dokładać zawartość, a licznik pokazuje bieżący stan drzewa.

### Deagregacja jednostek

Deagregacja to proces odwrotny. Najczęściej zachodzi w strefie kompletacji, gdy operator pobiera część zawartości. System zdejmuje powiązanie wydanych opakowań, a reszta zachowuje przypisanie do pierwotnej jednostki albo dostaje nowy numer, jeśli paleta zmienia postać.

Przy całkowitym rozformowaniu numer jednostki przestaje być aktywny, a wyroby wracają do stanu niezależnych pozycji przypisanych do lokalizacji regałowych. Dobór tych lokalizacji porządkuje strona o [miejscach składowania](/miejsca-skladowania/), a sam przebieg zbiórki - strona o [kompletacji towaru na magazynie](/kompletacja-towaru-na-magazynie/).

Rejestrowanie obu operacji w chwili ich wykonania, a nie po zmianie, zapobiega rozjazdowi stanu systemowego z fizycznym i zachowuje pełną historię zmian składu jednostki.

## Korzyści ze śledzenia jednostek w łańcuchu dostaw

Numer jednostki logistycznej nabiera wartości dopiero w połączeniu z wymianą danych między partnerami. Sam kod na folii niczego nie zmienia - zmienia to, że odbiorca potrafi go powiązać z awizem wysyłki jeszcze przed przyjazdem pojazdu.

| Obszar | Bez numeru jednostki | Z numerem jednostki |
| --- | --- | --- |
| Przyjęcie dostawy | Przeliczanie kartonów, wpisywanie pozycji | Jeden odczyt na nośnik, dane z awiza |
| Zgodność ilościowa | Ryzyko pomyłki przy liczeniu | Ilości wynikają ze składu jednostki |
| Wycofanie partii | Przegląd dokumentów papierowych | Zapytanie o odbiorców danej partii |
| Planowanie miejsca | Decyzja na podstawie oględzin | Znane wymiary i skład nośnika |
| Współpraca z operatorem | Własne oznaczenia do uzgodnienia | Standard rozpoznawany przez każdego partnera |

Najmocniej widać to przy wycofaniu wyrobu z rynku. Powiązanie numeru jednostki z partią produkcyjną pozwala w kilka minut ustalić, do których odbiorców trafiły palety z konkretnej serii, zamiast przeszukiwać dokumenty. W branży spożywczej i farmaceutycznej to wymóg, nie udogodnienie - podobnie jak reguła wydania [FEFO](/fefo/) przy wyrobach z terminem ważności.

Drugi obszar to przeładunek kompletacyjny, w którym towar nie trafia na regał, tylko przechodzi wprost na rampę wyjazdową. Bez jednoznacznej identyfikacji nośnika taka operacja jest ryzykowna, co opisuje strona o [crossdockingu](/crossdocking/). Efekt zmian warto zmierzyć, a poziomy referencyjne dla centrów dystrybucyjnych publikuje badanie [DC Measures prowadzone przez WERC](https://werc.org/page/ASSESS-DC_Measures).

## Jak utworzyć i rozliczyć jednostkę logistyczną

Obsługa jednostki sprowadza się do sześciu kroków. Pierwszy wykonuje się raz, pozostałe powtarzają się przy każdej palecie.

1. Wprowadzenie prefiksu firmy do konfiguracjiW ustawieniach modułu zapisujemy prefiks nadany przez organizację GS1, z którego serwer buduje kolejne numery.
2. Utworzenie jednostki nadrzędnejZakładamy paletę lub karton. Pozostawienie pola numeru pustym powoduje wygenerowanie kolejnego numeru z puli firmy.
3. Dodanie zawartości ze skanuSkanujemy kod opakowania, uzupełniamy partię, termin ważności i ilość, po czym wskazujemy jednostkę nadrzędną, do której ma trafić.
4. Zamknięcie jednostkiPo zakończeniu formowania zamykamy jednostkę. Od tego momentu jej skład jest ostateczny i można wydrukować etykietę.
5. Wydruk etykiety logistycznejGenerujemy etykietę z numerem jednostki w kodzie oraz w postaci czytelnej dla człowieka, w formacie stosowanym przez odbiorcę.
6. Rozliczenie deagregacji przy wydaniuPrzy pobraniu części zawartości system zdejmuje powiązanie wydanych opakowań i zachowuje historię zmian składu jednostki.

Etykieta logistyczna palety ma zwykle wymiary 100 na 150 milimetrów i zawiera numer jednostki, numer handlowy zawartości, partię oraz termin ważności. Szablon buduje się raz, a dane podstawiają się przy wydruku, co szerzej omawia strona o [drukowaniu etykiet logistycznych](/drukowanie-etykiet-logistycznych/).

Od danych do gotowej etykiety

Termin ważności w formacie skróconym wyliczany jest automatycznie z pola daty, więc operator nie przepisuje go ręcznie.

Numer jednostki logistycznej łączy fizyczny przepływ towaru z przepływem informacji. Dopóki paleta nie ma własnego identyfikatora, każda operacja wymaga opisania jej zawartości od nowa. Od momentu, w którym ten identyfikator istnieje i jest powiązany ze składem, wystarczy jeden odczyt - reszta wynika z danych już zapisanych w systemie.

## Pytania o numer jednostki logistycznej

## Baza wiedzy - pojęcia jednostek logistycznych

Terminy, które pojawiają się przy budowaniu i rozliczaniu jednostek logistycznych.